مقدمه‎ای بر مدیریت استراتژیک

کلیات مدیریت استراتژیک
کلیات مدیریت استراتژیک
اسفند ۸, ۱۳۹۷
تعیین مأموریت
مرحله شروع؛ تعیین مأموریت
اسفند ۱۰, ۱۳۹۷

مقدمه ای بر استراتژیک

 میانگین زمان مطالعه: 3 دقیقه

در این فصل و در ادامه مباحث فصل گذشته مواردی را در رابطه با استراتژی و مدیریت استراتژیک و نیز مراحل اجرای آن مطالبی را بیان خواهیم کرد تا شناختی از جایگاه استراتژی در سازمان‏‎ها پیدا شود.

در شکل‏‎گیری و ادامه فعالیت هر سازمان سه موضوع و عامل نهادینه‎‏ترین نقش را ایفا می‎‏کنند:

هدف: تمامی فعالیت‎‏های سازمان معطوف به آن است.

مسیر: محل عبور جهت رسیدن به اهداف را مشخص می‏‎کند.

ابزار: امکانات لازم جهت حرکت و رسیدن به اهداف را فراهم می‎‏کند.

مدیریت استراتژیک ضمن ایجاد هماهنگی در موارد بالا، ارزیابی تصمیمات وظیفه‏‎ای چندگانه که سازمان را قادر به دست‎یابی اهداف خود می‎سازد، بر عهده دارد. تدوین استراتژی، اجرای استراتژی و ارزیابی استراتژی سه وظیفه اصلی مدیریت محسوب می‏‎شود که با وجود داشتن ارتباطی متقابل و تنگاتنگ، هر بخش دارای اجزا و مراحل خاص خود است.

در مرحله تدوین استراتژی، با بررسی عوامل داخلی و خارجی و شناسایی فرصت‏‎ها و تهدیدها اهداف و استراتژی سازمان در سطوح مختلف تعیین می‏ ‎شوند. در این مرحله ابتدا اهداف و سیاست‌ها در راستای مأموریت و استراتژی‌ها تعیین شده و بر اساس آن‎ها منابع سازمان تخصیص داده می‎شوند. سپس در ساختاری مناسب و با فرهنگ سازنده هدایت می‎شوند تا استراتژی‌ها به اجرا درآیند.

در مرحله آخر، یعنی ارزیابی عملکرد، تغییرات احتمالی عوامل اثرگذار داخلی و خارجی و اثرات احتمالی آن‎ها بر مأموریت، اهداف و استراتژی‏‎ها و راه‌کارهای اجرایی بررسی می‎شود. هم‌ چنین نحوه انجام هرکدام از مراحل تدوین و اجرای استراتژی از ابعاد مختلف مورد دقت و ریزبینی قرار می‎گیرند. در نهایت نتایج بدست آمده و نحوه دستیابی به آن‎ها (عملکرد) مورد ارزیابی قرار می‎گیرند تا انحرافات احتمالی شناسایی شده و در جهت رفع آن‎ها اقدام شود.

فرایند مدیریت استراتژیک

فرایند مدیریت استراتژیک را می‏‎ توان را در سه سطح مورد بررسی قرار داد. در سطح اول، مدیریت عالی استراتژی‏‎هایی را در سطح سازمان و جهت‏‎ هایی را که سازمان باید تعقیب کند، مشخص می‎کند. در سطح دوم مدیریت، استراتژی ‏‎های سطح کسب‏‎ و کار یعنی شیوه عمده رقابت در هریک از بخش‎‏ ها و فعالیت ‏‎های اصلی سازمان مشخص می‎شود. سطح سوم مدیریت به استراتژی‏‎های سطح وظیفه‎‏ای در سازمان می‎‏ پردازد که به واحدهای مختلف سازمان مانند:تحقیق و توسعه، تولید و عملیات و … مربوط می‎‏شود.

برای تدوین استراتژی، از چارچوبی با عنوان چارچوب جامع تدوین استراتژی استفاده می‎شود. در این چارچوب، ابزارها و روش‌هایی ارائه می‎‏شود که برای انواع سازمان‌ها (دراندازه‌های گوناگون) مناسب است. این روش‌ها و ابزارها به استراتژیست‏‎ها کمک می‏‎کند تا استراتژی‎ ها را شناسایی، ارزیابی و گزینش کنند. این چارچوب دارای چهار مرحله اصلی است که عبارتند از شروع، ورودی، تطبیق و در آخر تصمیم‏‎گیری.

چارچوب جامع تدوین استراتژی

در مرحله شروع، مأموریت سازمان تعیین شده و بیانه مأموریت آن تهیه می ‎‏شود. در مرحله بعد، یعنی ورودی، اطلاعات اصلی مورد نیاز برای تدوین استراتژی‏‎ها مشخص می‎ شود. این مرحله شامل ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE) و ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE) است. اطلاعات حاصل از آن‌ها مبانی را حاصل می‎ کنند که می ‎‏توان با در نظر داشتن و مقایسه آن‎‏ها گزینه‏‎های مختلف استراتژی را شناسایی و ارزیابی کرد تا بهترین آن‎ها انتخاب شوند.

در مرحله سوم با در نظر گرفتن مأموریت سازمان، اطلاعات کسب شده در مرحله قبل با عوامل داخلی و خارجی تطبیق داده می‎‏شوند. از نتایج حاصل از آن‎ها، استراتژی‎ ‏هایی شناسایی می‏ ‎شوند که در راستای اهداف سازمان و متناسب با عوامل داخلی و خارجی هستند. در مرحله آخر با استفاده از ماتریس برنامه ریزی کمی استراتژی ‏‎های شناسایی شده در مرحله قبل، به شیوه‏‎هایی عینی و بدون اعمال نظر شخصی مورد ارزیابی، قضاوت و در نهایت تصمیم‎گیری قرار می‏‎گیرند و بدین گونه برای انتخاب استراتژی‌های خاص یک مبنای عینی ارائه می‎‏شود.

در بکارگیری چارچوب جامع تدوین استراتژی علاوه بر تجزیه و تحلیل‌‎های علمی و کمی برای شناسایی و انتخاب استراتژی ‎‏ها، باید از قضاوت‎‏های شهودی، مباحثه، گفت‌وگو و نظرات دیگران نیز بهره‌ برد. به طوری که استراتژیست‏‎ها باید از تجزیه و تحلیل‎‏های علمی برای برقراری ارتباط استفاده کنند. در عین حال اگر اطلاعات عینی وجود نداشته باشد و یا این اطلاعات به روش‌های علمی تجزیه و تحلیل نشوند، در فرآیند تدوین استراتژی‌ها عواملی چون تعصبات شخصی، سیاست، احساسات یا عواطف و شخصیت نقش اصلی را ایفا می‎‏کند.

انتخاب استراتژیک

فرایند انتخاب استراتژیک آخرین موضوعی است که در این فصل به آن می‏‎پردازیم. منظور از انتخاب استراتژیک، ارزیابی استراتژی ‏‎های مختلف و انتخاب بهترین آن‎‏ها است. اگرچه مطالعات انجام شده بیانگر این موضوع هستند که در مواجه یک سازمان با محیطی پویا، بهترین تصمیم‎‏های استراتژیک مورد قبول همه افراد قرار نمی‎‏گیرد و حتی ممکن است با مخالفت‏‎های شدیدی در بین تصمیم‏‎گیرندگان نیز مواجه شوند.

برای شناخت الگوها و ابزارهای مطرح شده در این فصل و همچنین مثال‏‎هایی در رابطه با موضوعات بیان شده می‏‎توانید از پاورپوینت مربوط به این فصل استفاده کنید.

شما می توانید فایل PDF این مقاله را پس از ثبت نام یا ورود دریافت نمایید

دریافت PDF این مقاله

دانلود PDF

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

8 + 6 =