مرحله مقایسه؛ انتخاب بهترین استراتژی

ارزیابی عمل
مرحله ورودی؛ ارزیابی عوامل
اسفند ۱۱, ۱۳۹۷
تصمیم گیری برای بهترین برنامه ریزی
تصمیم‎گیری برای انتخاب بهترین برنامه‎ریزی استراتژیک
اسفند ۱۳, ۱۳۹۷

مرحله مقایسه

میانگین زمان مطالعه: 4 دقیقه

در چارچوب تعیین استراتژی که در فصل اول بیان شد، سومین مرحله، تطبیق یا مقایسه است. همان‌طور که قبلاً بیان شد، استراتژی‏‎ ها باعث می‎‏شوند تا سازمان با طی مراحلی تدریجی، از حالت کنونی خارج‌شده و پا را فراتر بگذارند و به جایگاه موردنظر خود در آینده دست یابد.

برای تحقق این هدف، باید با بررسی دقیق عوامل داخلی و خارجی، از قوت‏‎های داخلی و فرصت‎‏های خارجی به‌ درستی بهره‌برداری نمود. همچنین ضعف‎‏های داخلی را از بین برد و از تهدیدهای خارجی نیز پرهیز کرد. توجه هم‌زمان به مأموریت سازمان و استراتژی‎ها و بررسی اطلاعات داخلی و خارجی سازمان، مبنایی به دست می‌دهد که می‌توان بر اساس آن  استراتژی‎های قابل‌ اجرا را شناسایی و مورد ارزیابی قرار داد.

اولویت بندی استراتژی‎

مدیران و کارکنانی که مسئول تعیین مأموریت سازمان و بررسی عوامل داخلی و خارجی بوده‌اند باید استراتژی‌های گوناگون را شناسایی و آن‌ها را ارزیابی نمایند. در این فرآیند باید نمایندگانی از بخش‌ها و واحدهای سازمان گنجانده شوند؛ درست همانند حالتی که پیش از این درباره تدوین مأموریت بحث کردیم.

همه کسانی که در بررسی و انتخاب استراتژی‌ها مشارکت می‌کنند باید اطلاعات حاصل از بررسی‏‎های داخلی و خارجی سازمان را در اختیار داشته باشند. در گردهمایی‌ها یا جلساتی که بصورت پیاپی تشکیل می‎شوند، کارکنان و مدیران باید استراتژی‎های مختلف را به بحث بگذارند و استراتژی‎های پیشنهادی را فهرست کنند. پس از درکی که بواسطه مشارکت افراد در این فرایند از  استراتژی‎ها حاصل شده، باید هر یک از آن‎ها استراتژی‎های پیشنهادی را برحسب اهمیت به لیست درآورند. سپس با نظر جمع، استراتژی‎های اولویت‌دار برای اجرا انتخاب می‌شوند.

با وجود منحصربه‌فرد بودن مأموریت، اهداف و فعالیت‌های سازمان‌ها، همه آن‌ها در حالت کلی در هر زمینه‌ای که فعالیت داشته باشند به دنبال بقا و پیشرفت هستند. بر این اساس می‌توان استراتژی‌های سازمان‌ها را بر اساس زمینه فعالیتشان در شرایط مختلف محیطی و داخلی و همچنین حفظ وضع موجود یا پسرفت، در سطوح مختلف به این شکل تقسیم‌بندی کرد: استراتژی‎‏های سطح سازمان، استراتژی‎‏های کسب‎‏وکار، استراتژی‎‏های وظیفه‎‏ای.

استراتژی‎های سطح سازمان

برای تعیین استراتژی در سطح کل سازمان /شرکت، بایستی چشم‌انداز و مأموریت سازمان و عوامل محیطی و داخلی آن در نظر گرفته شوند و متناسب با آن‎ها اهداف بلند مدت تنظیم گردند. در نهایت استراتژی‎‏هایی بررسی و انتخاب شوند که موفقیت سازمان را به ارمغان آورند. استراتژی‏ ‎های سطح سازمان به سه دسته استراتژی‎‏‎ های هدایتی، استراتژی‏ ‎های پرتفولیو و استراتژی‏‎های سرپرستی تقسیم می‎‏شوند.

استراتژی‎های هدایتی

استراتژی‎‏های هدایتی، جهت‏‎گیری به سمت رشد را در سازمان بر عهده دارند و از سه جهت‎‏گیری کلی تشکیل می‎‏شوند: استراتژی‏‎های رشد، استراتژی‌‏های ثبات و استراتژی‏‌های کاهش.

استراتژی‎های پرتفولیو

دسته دیگر استراتژی‌‏های پرتفولیو هستند که برای آن دسته از شرکت‏‌ها که چندین واحد تجاری یا خط تولید دارند کاربرد دارند. دو روش اصلی و متداول در این تجزیه‏‌ و تحلیل‌‏ها را می‏‌توان ماتریس رشد بازار و سهم بازار گروه مشاوره‏ای بوستون و صفحه نمایشگر فعالیت‏‌های جنرال الکتریک نام برد. در تجزیه و تحلیل پرتفولیو مدیریت ارشد واحدهای تجاری و خطوط تولید خود را به مثابه یک سری سرمایه گذاری‎های صورت گرفته فرض می‌کند که انتظار دارد، سودآور و ثمربخش باشند.

استراتژی‎های سرپرستی

سومین دسته در استراتژی‌های سطح سازمان، استراتژی‏‌های سرپرستی هستند که شرکت را از حیث منابع و توانمندی‌های قابل استفاده آن در ایجاد ارزش و هم‌افزایی مورد نظر مدیران، مورد توجه قرار می ‎دهند. سرپرستی با تمرکز بر شایستگی‌‏های محوری و اصلی شرکت مادر و هم‌چنین ارزش حاصل از ارتباط بین شرکت مادر و واحدهای تجاری‎اش، استراتژی بنگاه را خلق می‎کند. وقتی شرکت در چند مرکز اصلی فعالیت دارد ، شرکت مادر از قدرت زیادی برخوردار می‌باشد.

از جمله استراتژی‌‏های مطرحی که در سطح سازمان مطرح شده‏‌اند، استراتژی اقیانوس آبی است که نخستین بار در سال ۲۰۰۵ و در کتابی با همین عنوان منتشر شد. اقیانوس آبی بیانگر شرایطی است که سازمان به خلق یک بازار جدید اقدام می‌‏کند و در فضایی بدون رقیب برای رشد تلاش می‏‌کند. در مقابل، استراتژی اقیانوس قرمز شرایطی را بیان می‏‎کند که فعالیت سازمان در فضایی است که رقیبان بسیار و همچنین قدرتمندی در بازار حضور دارند و مشغول به فعالیت هستند و باید با شناسایی آن‎‏ها برای بقا و رشد خود تلاش کند.

استراتژی‎های سطح کسب‎وکار

دومین سطح در استراتژی‏‎ های سازمانی، استراتژی سطح کسب ‏‎و کار است. این استراتژی‎ها بر بهبود موقعیت رقابتی محصولات یک شرکت یا یک واحد تجاری (کالاها یا خدمات) در یک صنعت یا یک بخش خاص بازار تأکید می‎‏ کند. همچنین نشان می ‏‎دهد که یک شرکت چه طور باید با یک صنعت خاص رقابت یا همکاری کند. در سطح استراتژی‏‎های کسب‏‎وکار نیز سه دسته اصلی استراتژی مورد بررسی قرار می‎‏گیرند و عبارتند از استراتژی‏‎های توسعه، رقابتی و مشارکتی یا ائتلاف‎‏های بزرگ.

در استراتژی‏‎های توسعه مدیران بایستی تصمیم‏ بگیرند که منابع خود را به چه اموری اختصاص دهند و این که چگونه کسب ‏‎و کار خود را اصلاح کنند. دسته دیگر در این سطح از استراتژی، استراتژی‎‏های رقابتی هستند که به موضوع چگونگی رقابت شرکت‎ها در یک صنعت خاص می‎پردازند. استراتژی رقابتی، موقعیتی قابل دفاع در یک صنعت ایجاد می‎کند. به نحوی که شرکت می‎تواند بر رقبای خود غلبه کند. مایکل پورتر در این زمینه دو نوع استراتژی رقابتی را پیشنهاد می‎‏کند: استراتژی هزینه کم‏تر و استراتژی تمایز.

سومین دسته در استراتژی ‏‎های سطح کسب‏‎ و‎ کار، استراتژی‏‎های مشارکتی هستند که بیان می ‏‎کنند شرکت چطور باید در فضایی رقابتی با یک یا چند رقیب برای کسب مزیت رقابتی نسبت به سایر رقبا همکاری کند. نوع اصلی استراتژی ‎‏های مشارکتی، تشکیل ائتلاف است. در این استراتژی دو یا چند شرکت که اهداف استراتژیک مهم و مشترکی را دنبال می‎‏ کنند و همه از آن سود می‎‏برند، با هدف کسب تکنولوژی یا قابلیت‏‎های تولیدی و دسترسی به بازارهای خاص و نیز کاهش ریسک مالی با یکدیگر مشارکت می‏‎کنند.

استراتژی‎های سطح وظیفه‎ای

سومین سطح استراتژی‎‏ها در سازمان، استراتژی‎‏های سطح وظیفه‏‎ای است. این سطح از استراتژی به نگرش یک حوزه‎ی کاری برای کسب اهداف و استراتژی‎های کل سازمان، از طریق افزایش بهره‎وری منابع اشاره دارد. این سطح از استراتژی‎ ها به توسعه و تقویت یک شایستگی بارز می ‎پردازند تا به وسیله آن شرکت به نوعی مزیت رقابتی دست‎یابد. استراتژی‎های بازاریابی، مالی، تحقیق و توسعه، تولید و عملیات، مدیریت منابع انسانی و استراتژی‎های سیستم‎های اطلاعاتی، شش دسته اصلی در استراتژی‎های سطح وظیفه‎ای را تشکیل می‎دهند.

با دریافت پاورپوینت مربوط به این فصل، علاوه بر دسترسی به اطلات بیشتر در رابطه با مطالب بیان شده با ابزارها و ماتریس‎‏های ارزیابی استراتژی‏‎های سازمان نیز آشنا خواهید شد.

شما می توانید فایل PDF این مقاله را پس از ثبت نام یا ورود دریافت نمایید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده − دو =