برنامه‌ریزی استراتژیک

نوآوری - دانش ضمنی - خلاقیت - بهروه‌وری - کارآفرینی - مانی شجاعی
نوآوری به کمک دانش ضمنی
مرداد ۸, ۱۳۹۸
پرورش کارکنان
مرداد ۱۳, ۱۳۹۸
مدیریت استراتژیک - استراتژی - برنامه ریزی استراتژیک - تفکر استراتژیک - برنامه‌ریزی - مدیریت - مانی شجاعی

مدیریت استراتژیک

میانگین زمان مطالعه: 3 دقیقه

اهمیت و مفهوم تفکر

اینکه ازنظر دین اسلام یک ساعت اندیشیدن از هفتادسال عبادت بالاتر است مبین اهمیت بسیار زیاد تفکر است که تمیز دهنده انسان‌­ها از سایر مخلوقات است. بر اساس معنی لغوی در فرهنگ معین و دیگر فرهنگ‌نامه‌ها، تفکر به معنی “اندیشیدن” است. انسان‌­ها به‌طور فطری توانایی تفکر را دارند و این به انسان­‌ها آموزش داده نشده است. در ادامه به بررسی ارتباط دو مفهوم برنامه‌­ریزی استراتژیک و تفکر استراتژیک خواهیم پرداخت و از همین رو در ابتدا لازم است تعریفی از برنامه‎ریزی ارائه دهیم.

 

تعریف برنامه‌­ریزی

مدیریت - برنامه ریزی - برنامه ریزی استراتژیک - مانی شجاعی - برنامه‌ریزییکی از بخش‌­های بسیار مهم مدیریت، برنامه‌­ریزی است که به‌طور خیلی نزدیک با کنترل و سازمان‌دهی مرتبط است. برنامه­‌ریزی معمولاً از یک فرآیند سه سطحی تبعیت می‌­کند:

۱- تجزیه‌وتحلیل موقعیت.

۲- تعیین شرایط مطلوب آینده.

۳- پیاده‌سازی و اجرا برنامه.

همچنین در برخی تعاریف دیگر، تعیین اهداف را گام اول معرفی کرده‎اند و قبل از اجرای برنامه‎ها، سه مرحلۀ تعیین گزینه‎ها، ارزیابی و درنهایت انتخاب بهترین آن‎ها را هم قرار داده‎اند. اما در مجموع برنامه‌­ریزی اولین و مهم­‌ترین اقدام مدیریتی است و اگر موردحمایت سایر اقدامات قرار نگیرد مؤثر واقع نخواهد نشد. برنامه‌­ریزی یک فرآیند تعیین هدف، تجزیه‌وتحلیل موقعیت، توسعه مفاهیم برای رسیدگی به موقعیت و نهایتاً دستیابی به اهداف و به کار بردن آن‌هاست. درواقع با برنامه‌­ریزی است که ما از یک وضعیت موجود به وضعیت مطلوبی در آینده خواهیم رسید. موضوعی که در متون مدیریتی به آن با عنوان استراتژی ذکر می­‌شود که در ادامه به تشریح آن خواهیم پرداخت.

 

معناشناسی استراتژی

در زبان فارسی به واژه استراتژی “راهبرد” می­‌گویند. ریشه واژه استراتژی واژه یونانی اتراتژیا به معنی فرماندهی و رهبری است که حداقل به ۳۴۰ سال قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد. در آن دوران ژنرال چینی در کتاب خود تحت عنوان”هنر جنگ” اصول پیروزی درنبرد را توضیح می‌­دهد و به‌روشنی بسیاری از مفاهیم رویکرد استراتژی را بیان می­‌کند.

ازنظر مینتزبرگ و همکارانش استراتژی به معنای برنامه است. این گفته نشان می­‌دهد که دو مفهوم استراتژی و برنامه­‌ریزی کاملاً وابسته به یکدیگر هستند. از همین‎رو می‎توان استراتژی را تعیین مقاصد و اهداف بلندمدت و پایه­‌ای یک سازمان و پذیرش طریقه عمل و تخصیص منابع ضروری به آن اهداف تعریف کرد.

 

عناصر استراتژیک

برنامه­‌ریزی استراتژیک را می‎توان با هشت عنصر شناخت که مبنای آن را تشکیل می‌­دهند و در صورت اقدام به برنامه‌­ریزی استراتژیک باید به این هشت عنصر توجه کافی داشت. این ۸ عنصر عبارتند از:

  • تجزیه‌وتحلیل استراتژیک
  • محیط
  • فرهنگ و خواست سهامداران
  • منابع و توانایی استراتژیک
  • انتخاب استراتژیک
  • تشخیص راه حل­‌های استراتژیک
  • سنجش راه­‌های استراتژیک
  • انتخاب استراتژیک

اما موضوع مهم برای طراحی یک برنامه استراتژیک، داشتن تفکر استراتژیک است، تفکری که سوق‌دهنده ما به سمت تدوین برنامه­‌ریزی استراتژیک باشد.

 

ویژگی­‌های تفکر استراتژیک و برنامه‌­ریزی استراتژیک

مدیریت استراتژیک - مدیریت - تفکر - برنامه ریزی استراتژیک - تفکر استراتژیک - برنامه‌ریزی - مانی شجاعیتفکر استراتژیک شهودی است و به فرضیه خام و سنتزها می‌­پردازد، به دنبال شناسایی پارادایم­‌های جدید است، دارای تفکر باز و خارج از محدودیت­‌های موجود است و در نهایت تفکر استراتژیک مبتنی بر یک روش مدیریتی حمایتی است؛ اما برنامه­‌ریزی استراتژیک منطقی و تحلیلی بوده، رسمی و مبتنی بر گام­‌های تعریف‌شده است، به دنبال سازمان‌دهی مطالب موجود است، بر مبنای گذشته و یا اقتباس از دیگران نتیجه‌گیری می‌کند، تمایل به محاسبه و تحلیل ریاضی داشته و در نهایت نتیجه برنامه‌ریزی مفصل است.

تحقیقات نشان داده‌‌اند مدیرانی که از تفکر استراتژیک برخورداند، دارای ویژگی­‌های مشخص ازجمله موارد زیر هستند:

۱- می­‌دانند که می‌­خواهند سازمانشان چگونه شود.

۲- قادرند منابعشان را تغییر دهند تا بتوانند در بازارهای آینده رقابت کنند.

۳- ریسک درآمدها و هزینه‌­های گزینه‌های جایگزین­ برای استراتژی پیش رویشان را ارزیابی و بررسی می­‌کنند.

۴- منطقی و نظام‌­مند در مورد گام­‌های برنامه­‌ریزی و مدلی که می‌­خواهند استفاده کنند، فکر می­‌کنند.

لذا چنین مدیرانی قادرند به نحو مطلوبی سازمان خود را هدایت و کنترل کنند و به اهداف برنامه‌ریزی‌شده خود برسانند. لازم به ذکر است مدیرانی که به دنبال تفکر استراتژیک هستند باید مهارت­‌های لازم برای تفکر استراتژیک را فراگیرند.

برای آشنایی با این مهارت‌ها و همچنین توضیحات بیشتر در رابطه با موضوعات مطرح شده، دانلود و بررسی فایل PDF کامل این مقاله مفید خواهد بود.

 

 

 

شما می توانید فایل PDF کامل این مقاله را پس از ثبت نام یا ورود دریافت نمایید

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + 11 =