مبانی رفتار در گروه

تصمیم-گیری-فردی
تصمیم‏‎گیری فردی
بهمن ۲۹, ۱۳۹۷
ارتباطات
ارتباطات انسانی
اسفند ۱, ۱۳۹۷
مبانی-رفتار-گروهی
میانگین زمان مطالعه: 3 دقیقه

یکی از مباحثی که در رشته رفتارسازمانی مورد بررسی قرار می‏‎گیرد، رفتار گروهی است. منظور از گروه دو یا چند نفر است که رفتار متقابلی با هم دارند و گردهم می‎‏آیند تا به هدف یا اهداف خاصی دست‏ یابند. با وجود رابطه متقابل افراد با یک‏دیگر در گروه، اما گروه ویژگی‎‏های مستقل و جداگانه‏‎ای نسب به افراد حاضر در گروه دارد.

انواع گروه‎‏ها را می‏‎توان به دو دسته تقسیم کرد:

  • گروه رسمی: در آن، گروه‏‎های کاری و کاری را که باید انجام دهند مشخص شده است.
  • گروه غیررسمی: مجموعه‏‎های سازماندهی نشده که در محیط کاری تشکیل شده‏‎اند و واکنش طبیعی در برابر نیازهایی است که در نتیجه تماس‏‎های اعضا بوجود می‎‏آیند.

هرکدام از این گروه‎‏ها دسته بندی جداگانه‎‏ای را در خود دارند. گروه‏‎های رسمی به دو دسته حاکم و تخصصی و گروه‏‎های غیر رسمی نیز به دو دسته ذی‎نفع و گروه دوستی تقسیم می‎‏شوند.

رفتار گروهی

اما هر فرد برای پیوستن به یک گروه، دلایل مختلفی را دارد. ازجمله این دلایل می‎توان امنیت، پایگاه و مقام، احساس ارزش شخصی، وابستگی، قدرت و تامین هدف را نام برد که به نوعی هر یک از این‏‎ها یک نوع از نیازها را برطرف می‏‎کند.

مفاهیمی در گروه‎ها مطرح است که هر فرد در زندگی خود نیاز به آن‎ها را احساس می‎کند؛ مفاهیمی ماننده نقش‏‎ها، هنجارها، انسجام، اندازه یا بزرگی گروه و وجود مقام‏‎های فردی که می‎‏تواند دلایل احساس نیاز فرد به عضوی از گروه بودن را توجیه کند.

تصمیم‎گیری گروهی

فرایند تصمیم‏‎گیری در گروه‏‎ها به دو صورت فردی و گروهی صورت می‏‎گیرد که هرکدام از این دو شیوه مزایا و معایبی را دارند. تصمیم‎گیری فردی، سرعت تصمیم‎‏گیری را بالا می‎‏برد و رویه باثبات و بدور از کشمکش و رقابت را موجب می‎‏شود.

 در تصمیم‎‏گیری گروهی، اطلاعات بیشتری در تصمیم اتخاذ شده دخالت دارند و درنتیجه تصمیمات با کیفیت‎‏تری حاصل می‎‏شود و  در مورد راه‏‎حل‏‎های ارائه شده توافق بیشتری وجود دارد. تصمیم‎‏گیری توسط فرد باعث افزایش کارایی می‎‏شود و راندمان کار را بالا می‏‎برد در حالی که تصمیم‏‎گیری گروهی باعث افزایش اثربخشی می‎‏شود، چراکه راه‏‎حل‏‎های بیشتر خلاقیت بالاتری را بوجود می‏‎آورد.

یکی از موارد مهمی‏ که تصمیم‏‎گیری در گروه را متأثر می‏‎کند و باعث صدمه دیدن آن می‏‎شود، همرنگ شدن با جماعت است.

پنج مؤلفه زیر در میزان صدمه‏ پذیر بودن یا نبودن گروه در مقابل پدیده همرنگی تأثیر گذار هستند:

۱- انسجام گروه  ۲- رفتار رهبر  ۳- نفوذ ناپذیری در برابر عوامل خارجی  ۴- فشار زمانی  ۵- ناتوانی در بکارگیری روش‎‏های گوناگون.

در انتهای مبحث تصمیم‎گیری در گروه، چند شیوه معمول و رایج را در ارتباط با تصمیم‏‎گیری در گروه معرفی می‏‎کنیم:

۱- تصمیم‏‎گیری براساس تعامل یا روابط متقابل اعضای گروه؛ که متداول‏‎ترین شیوه است.

۲- طوفان مغزی یا فکری

۳- روش مبتنی بر ایجاد گروه اسمی

۴- تشکیل جلسه راه دور

گروه کاری

موضوع دیگر که به آن خواهیم پرداخت کار تیمی است. در مواردی که انجام کاری نیاز به مهارت، تجربه و دیدگاه‎‏های گوناگون داشته باشد، انجام کار به صورت تیمی باعث افزایش سرعت و کاهش هزینه‏‎ها می‎گردد.

اما مفهوم و کارکرد تیم با گروه متفاوت است. در گروه دو یا چند نفر به منظور رسیدن به هدفی خاص گردهم می‏‎آیند. اما در گروه کاری یا تیم به سبب وجود رابطه متقابل میان افراد اطلاعات مبادله می‏‎شود و افراد در حوزه مسئولیت خود یکدیگر را یاری می ‏‎کنند. در گروه‎های کاری الزاماً هم‏‎افزایی مثبت مطرح نیست و الزامی ندارد که کار گروه از مجموع تلاش اعضا بیشتر باشد.

تیم‎‏های حل کننده مسئله، روند انجام کار  را بررسی می‏‎کنند و باعث می‏ ‎شوند تا انجام امور بهبود یابد. البته به ندرت به آن‎ها اختیار عمل داده می‎‏شود. تیم‏‎های خودگردان یا مستقل علاوه بر حل مسئله، جنبه اجرایی کار را نیز بر عهده دارند و مسئولیت کامل نتیجه کار را معتهد می‎‏شوند.

برای خلق تیم‎هایی با عملکرد مطلوب رعابت چند نکته الزامی است: اول آن ‏که در تیم‎های بزرگ به دلیل سخت شدن انسجام افراد، کارایی کاهش می‎یابد. دومین نکته انتخاب اعضا با توانایی‏‎های بالا و البته مطلوب است. نکته سوم آن که با توجه به نقاط ضعف و قدرت اعضا به آن‏‎ها نقشی در تیم اختصاص داده شود و برای بهبود توانایی‎های آن‎ها تلاش شود.

تیم‏‎ های اثر بخش هدف مشترکی دارند و بواسطه‏ آن به گونه ‎‏ای افراد را در تیم هدایت می‎‏ کنند که آن‎ها هم درمورد این اهداف خود را متعهد بدانند. تیم موفق می‎‏کوشد تا هدف مشترک را به صورت هدف مشخص، کوچک و قابل سنجش درآورد چرا که اهداف مشخص به اعضای تیم انرژی می‏‎دهد.

در انتها یادآور می‎شویم که با دریافت پاورپوینت مربوط به این فصل توضیحات بیشتر و مطالب کامل‏‎تری را پیرامون مباحث مطرح شده در اختیار خواهید داشت.

شما می توانید فایل PDF این مقاله را پس از ثبت نام یا ورود دریافت نمایید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − سیزده =