تصمیم‏‎گیری فردی

انگیزش
انگیزش
بهمن ۲۸, ۱۳۹۷
مبانی-رفتار-گروهی
مبانی رفتار در گروه
بهمن ۳۰, ۱۳۹۷
تصمیم-گیری-فردی
میانگین زمان مطالعه: 4 دقیقه

مشارکت دادن کارکنان در تصمیم ‏‎گیری‎ ها و هدف‎گذاری ‎های سازمان، نقش قابل توجهی را در ایجاد انگیزه و افزایش رضایت شغلی افراد در سازمان دارد. همانطور که قبلاً بیان شد، انگیزش و رضایت شغلی در افزایش بهره‎وری کارکنان نقشی مستقیم دارد. تصمیم‎گیری فردی نیز یکی از شیوه‏‎های ایجاد مشارکت در سازمان است.

منظور از تصمیم‎گیری فردی در سازمان آن است که فرایند تصمیم‎گیری محدود به حیطه مدیریت نمی‎‏شود و تمام افراد سازمان باید از بین تمام راه‎‏هایی که پیش ‏رویشان قرار دارد یکی را انتخاب کنند. البته قبل از انتخاب درباره نتایج آن خوب بیندیشد و نقاط قوت و ضعف و نیز دیدگاه‏‌های موافق و مخالف را خوب ارزیابی کنند.

یک تصمیم معقول زمانی میسر می‏‎شود که شخص نتایج حاصل از تصمیم‎‏گیری را به حداکثر یا به میزان مطلوب برساند. اتخاذ چنین تصمیمی مستلزم رعایت شش مرحله است که بر اساس مفروضات خاصی قرار دارند:

تصمیم گیری فردی

۲- به شاخص‏‎ها وزن لازم بدهید؛ تصمیم‎‏گیرنده باید برای تعیین اولویت‏ مناسب به شاخص‏‎ها وزن یا بار مناسب بدهد.

۱- تعریف مسأله؛ علت بسیاری از تصمیمات ضعیف این است که تصمیم‏‎گیرنده متوجه واقعیت مسأله نشده است.

۳- مشخص‎‏کردن شاخص‏‎های تصمیم‏‎گیری؛ نوع علاقه، سلیقه و ارزش‏‎های تصمیم‏‎گیرنده در این انتخاب نقش اساسی دارند.

۴- ارائه راه‏‎حل‏‎های گوناگون.

۵- هریک از راه‏‎ها را به یک شاخص مرتبط سازید؛ ضریب خاصی را برای هریک از راه‏‏‎حل‎‏ها درنظر می‏‎گیرید.

۶- انتخاب راه‎‏حلی که از نظر ارزش دارای بیشترین بازدهی باشد؛ این کار از طریق مقایسه راه‎‏حل‎‏ها با توجه به مرحله قبل صورت می‏‎گیرد.

تصمیم بخردانه

تصمیم‎‏گیری بر طبق الگوی بخردانه بر اساس مفروضات مشخصی قرار گرفته است که عبارتند از:

۱- روشن بودن مسأله

۲- شناخت راه‏‎حل‎‏ها

۳- مشخص بودن اولویت‏‎ها

۴- ثبات اولویت‏‎ها

۵- نداشتن محدودیت زمانی یا هزینه

پس از ارائه تعریفی از مسأله، به ندرت امکان دارد همه شاخص‎‏ ها و راه‏‎حل‏‎ها ارائه شوند. زمانی که فرد با یک مسأله پیچیده روبرو می‏‎شود، سعی دارد تا از محدودیت آن بکاهد و این کار را بخردانه محدود می‏‎دانند.

برای اتخاذ یک تصمیم بخردانه، داشتن خلاقیت یک معیار بسیار با اهمیت است. تصمیم‎‏گیرنده باید موضوع را به طور کامل مورد ارزیابی قرار دهد و آن را بگونه‏‎ای درک کند که دیگران توان درک آن را ندارند. اگر فردی آموزش ببیند که خلاق باشد عقاید ویژه‏‎ای را ارائه می‎‏نماید. یکی دیگر از روش‎‏های افزایش خلاقیت خوب گوش دادن است. به منظور افزایش خلاقیت، هیچ نظر یا عقیده‏‎ای رد نمی‎‏شود و هیچ موضوعی کم اهمیت تلقی نمی‎‏شود.

قضاوت شهودی

یکی دیگر از روش‎‏های تصمیم‎گیری در حوزه مدیریت “قضاوت شهودی” است. در قضاوت شهودی فرد از احساسات و خلاقیتش استفاده می‏‎کند و معمولاً تصمیمات بهتری اتخاذ می‏‎شود. قضاوت شهودی شیوه دیگر تصمیم‏‎گیری منطقی و بخردانه است، که فرد اطلاعات را به صورت گام به گام و مرحله به مرحله مورد پردازش قرار می‎‏دهد و سپس اقدام به تصمیم‎‏گیری می‏‎کند. البته این دو شیوه مکمل یکدیگر هستند و با کنار هم گذاشتن این روش‏‎ها، چهار شیوه تصمیم‏‎گیری بدست می‎‏آید: ارشادی، تحلیلی، نظری و رفتاری.

بیشترین مدیران سعی دارند تا در تصمیم‏‎گیری‏‎ها به گونه‎‏ای عمل کنند که در بیش از یک گروه قرار گیرند. بسیاری از تصمیمات مدیران در بستر اصول اخلاقی گرفته می‏‎شود و مدیران در رعایت این اصول به سه شکل عمل می‏‎کنند:

۱- بندگی یا پیروی محض  ۲- عرف  ۳- اجتهاد

محدویت‎های تصمیم‎گیری

تصمیم گیری فردی

تصمیم‏‎گیرندگان ارشد(مدیران) در سازمان برای اتخاذ تصمیم با محدودیت‎هایی روبرو هستند که عبارتند از:

۱- ارزیابی عملکرد: تصمیمات مدیران همواره تحت تاثیر شاخص‎‏ها و معیارهایی قرار می‎‏گیرند که بوسیله آن‏‎ها مورد ارزیابی قرار می‏‎گیرند.

۲- سیستم پاداش: در تصمیم‎‏گیری مدیران، تصمیماتی ارجحیت دارند که از نظر بازده شخصی در سطح بالاتری قرار داشته باشند.

۳- محدودیت زمانی: گاهی سازمان‏‎ها در رابطه با تصمیمات ضرب‏‎الاجل تعیین می‎‏کنند.

۴- تصمیمات پیشین: تصمیم فردی به گونه‎‏ای است که به جریان تصمیمات وابسته است و تصمیمات گذشته همواره بر تصمیمات کنونی تأثیر گذار هستند.

در پایان، نکاتی را در ارتباط با تصمیم‎‏گیری در جایگاه یک مدیر ارائه می‏‎کنیم. در تصمیم‏‎گیری‎‏ها باید ابتدا شرایط و محیط را تجزیه و تحلیل کرد و با تلفیق روش بخردانه و شهودی اقدام به تصمیم‎‏گیری کرد. در تصمیم‎‏گیری باید فرض را بر آن گذاشت که برای هرکار خاص باید یک شیوه تصمیم‎‏گیری خاص وجود داشته باشد. همچنین در تصمیم‎‏گیری‎‏ها باید از روشی استفاده کرد که فرد را تحریک می‏‎کند تا خلاقیت داشته باشد.

با دریافت پاورپوینت مربوط به این فصل به توضیحات بیشتر و کامل‏‎تری در ارتباط با مطالب مطرح شده دسترسی خواهید یافت.

 

شما می توانید فایل PDF این مقاله را پس از ثبت نام یا ورود دریافت نمایید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × یک =